مطالبه داوطلبان آزمون نظام مهندسی؛ بازنگری دغدغه اصلی است

خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها- سهیلا محمدی: آزمون ورود به حرفه مهندسان، یکی از مهم‌ترین مراحل احراز صلاحیت حرفه‌ای مهندسان کشور به شمار می‌رود؛ آزمونی که اعتبار آن به عدالت، شفافیت و اعتماد داوطلبان گره خورده است.

جمعی از شرکت‌کنندگان آزمون دی‌ماه ۱۴۰۴ می‌گویند مطالبه آنان امتیاز ویژه یا نادیده گرفتن ضوابط نیست، بلکه انتظار دارند اعتراض‌های مطرح شده با نگاهی کارشناسانه و یکسان بررسی شود و نتیجه آن به صورت شفاف در اختیار جامعه مهندسی قرار گیرد.

در پی برگزاری آزمون دی‌ماه سال گذشته، گروهی از داوطلبان رشته‌های برق، عمران، معماری، نقشه‌برداری، مکانیک و برخی گرایش‌های دیگر، با تأکید بر پیگیری مطالبات خود از مسیرهای قانونی و مسالمت‌آمیز، خواستار بازنگری در تعدادی از سوالات، انتشار پاسخنامه تشریحی، رسیدگی یکسان به اعتراض‌های تمامی رشته‌ها و همچنین بررسی امکان اعمال قبولی مشروط برای داوطلبانی شدند که با اختلاف اندکی از حد نصاب قبولی بازمانده‌اند.

به اعتقاد این داوطلبان، تغییر زمان برگزاری آزمون، شرایط خاص کشور در زمان برگزاری، محدودیت‌های ارتباطی و فاصله نسبتاً طولانی تا آزمون بعدی، این دوره را با دوره‌های گذشته متفاوت کرده و ضرورت بازنگری در برخی تصمیمات را افزایش داده است.

داوطلبان برق؛ اعتراض‌ها باید برای همه رشته‌ها به یک شکل بررسی شود

نغمه اخیانی، یکی از داوطلبان رشته برق، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به روند پیگیری اعتراض‌ها گفت: پس از برگزاری آزمون، جمعی از داوطلبان با حضور مقابل وزارت راه و شهرسازی خواسته‌های خود را مطرح کردند و در ادامه، نمایندگان برخی رشته‌ها در جلسه‌ای با یکی از کارشناسان دفتر مقررات ملی ساختمان، مدیر دبیرخانه و نماینده حراست حضور یافتند.

وی افزود: در این نشست، موضوع حذف سوالات دارای ابهام، انتشار پاسخنامه تشریحی و بررسی قبولی مشروط مطرح شد و مسئولان اعلام کردند که صورتجلسه تنظیم و از طریق مکاتبات رسمی پیگیری خواهد شد.

اخیانی با بیان اینکه پس از آن مراجعات حضوری متعددی انجام شد، اظهار کرد: با وجود وعده‌های مطرح شده، پاسخ روشنی درباره نتیجه بررسی‌ها به داوطلبان ارائه نشد و انتظار ما صرفاً شفافیت در روند رسیدگی به اعتراض‌هاست.

تغییر زمان آزمون، برنامه‌ریزی داوطلبان را برهم زد

این داوطلب با اشاره به تعویق زمان برگزاری آزمون گفت: قرار بود آزمون در اوایل آذرماه برگزار شود اما حدود سه هفته مانده به زمان برگزاری، آزمون به دی‌ماه موکول شد.

وی افزود: هفته‌های پایانی، مهم‌ترین زمان برای جمع‌بندی مطالب و حفظ آمادگی ذهنی است و این جابه‌جایی، برنامه بسیاری از داوطلبان را تغییر داد.

اخیانی ادامه داد: بسیاری از شرکت‌کنندگان، برنامه‌های شغلی و شخصی خود را بر اساس زمان اولیه تنظیم کرده بودند و تغییر ناگهانی تاریخ آزمون، بر تمرکز و آمادگی آنان تأثیر گذاشت.

به گفته وی، همزمانی برگزاری آزمون با شرایط خاص کشور نیز فشار مضاعفی بر داوطلبان وارد کرد.

ابهام در برخی سوالات و محدودیت اینترنت

این داوطلب رشته برق با انتقاد از نحوه طراحی برخی پرسش‌ها گفت: تعدادی از سوالات به گونه‌ای طراحی شده بود که بیش از یک برداشت از آن امکان‌پذیر بود و در برخی موارد نیز پاسخ ارائه شده با مستندات موجود در مباحث مقررات ملی ساختمان همخوانی نداشت.

وی افزود: این موضوع تنها به رشته برق محدود نبود و بعدها مشخص شد داوطلبان رشته‌های دیگر نیز نسبت به برخی سوالات اعتراض‌های مشابهی دارند.

اخیانی همچنین با اشاره به محدودیت‌های اینترنتی پس از برگزاری آزمون اظهار کرد: امکان تبادل نظر میان داوطلبان، بررسی سوالات و جمع‌آوری مستندات اعتراض در آن مقطع بسیار محدود شد و این مسئله روند پیگیری مطالبات را با مشکل مواجه کرد.

وی با اشاره به پیگیری‌های انجام شده از سوی برخی داوطلبان عمران و معماری گفت: در یکی از جلسات برگزار شده با مسئولان دفتر مقررات ملی ساختمان، ایرادات تعدادی از سوال این رشته‌ها مطرح و در نهایت چند سئول حذف شد.

داوطلبان نقشه‌برداری؛ طراحی سئوال از منابع فاقد مرجع مشخص

حدیث سلطانی‌نژاد، یکی دیگر از داوطلبان آزمون ورود به حرفه مهندسان در رشته نقشه‌برداری، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به گستردگی منابع این رشته اظهار کرد: علاوه بر منابع قبلی، در آزمون دی‌ماه تغییرات قابل توجهی در منابع ایجاد شد؛ به‌گونه‌ای که از میان ۱۲ نشریه اصلی، سه نشریه با ویرایش جدید معرفی و یکی از منابع نیز به طور کامل تغییر کرد.

وی افزود: داوطلبان ناچار بودند هم نسخه‌های قدیمی و هم ویرایش‌های جدید را مطالعه کنند که این موضوع حجم آمادگی برای آزمون را افزایش داد.

به گفته وی، در کنار این تغییرات، عنوانی با نام «اطلاعات عمومی مهندسی مرتبط با مهندسی نقشه‌برداری در مراجع علمی و فنی معتبر داخلی و بین‌المللی» نیز به منابع آزمون اضافه شد، اما در دفترچه آزمون مقابل این عنوان عبارت «فاقد منبع» درج شده بود و هیچ مرجع مشخصی برای مطالعه معرفی نشد.

سلطانی‌نژاد گفت: با وجود این موضوع، سه سوال آزمون مستقیماً از همین بخش طراحی شد؛ مسئله‌ای که از نگاه بسیاری از داوطلبان با اصل عدالت آموزشی همخوانی ندارد، زیرا شرکت‌کنندگان از مباحثی مورد سنجش قرار گرفتند که منبع مشخصی برای مطالعه آن معرفی نشده بود.

محدودیت‌های ارتباطی، پیگیری اعتراض‌ها را دشوار کرد

این داوطلب با اشاره به شرایط برگزاری آزمون اظهار کرد: همزمان با انتشار کلید اولیه و اعلام نتایج، محدودیت‌های اینترنتی موجب شد بسیاری از داوطلبان امکان بررسی سؤالات و ثبت به‌موقع اعتراض‌های خود را نداشته باشند.

وی افزود: شخصاً هنگام اعلام نتایج به اینترنت دسترسی نداشتم و بسیاری از داوطلبان نیز شرایط مشابهی را تجربه کردند؛ موضوعی که فرصت پیگیری حقوق داوطلبان را از بین برد.

سلطانی‌نژاد با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده گفت: داوطلبان طی ماه‌های گذشته با برگزاری تجمع‌های صنفی، ثبت نامه در دبیرخانه وزارت راه و شهرسازی و برگزاری نشست با مسئولان، تلاش کردند مطالبات خود را از مسیرهای قانونی دنبال کنند.

وی ادامه داد: اگرچه در یکی از جلسات، وعده بازنگری برخی سوالات داده شد، اما در عمل تنها تعداد محدودی از سوالات برخی رشته‌ها حذف شد و بسیاری از اعتراض‌های سایر رشته‌ها، از جمله نقشه‌برداری، همچنان بی‌پاسخ ماند.

درخواست برای بازنگری در قبولی مشروط

این داوطلب با اشاره به حد نصاب ۵۰ نمره برای قبولی آزمون گفت: اگرچه در دفترچه آزمون سال ۱۴۰۴ اعلام شده بود که قبولی مشروط اعمال نمی‌شود، اما شرایط امروز کشور با زمان انتشار دفترچه تفاوت دارد و رخدادهای پیش‌بینی‌نشده، وضعیت متفاوتی را برای داوطلبان رقم زده است.

سلطانی‌نژاد افزود: تجربه اعمال قبولی مشروط در دوران شیوع کرونا نشان داد که در شرایط خاص، امکان اتخاذ تصمیمات حمایتی وجود دارد و اکنون نیز بسیاری از داوطلبان که تنها یک یا دو نمره با حد نصاب فاصله دارند، انتظار دارند این موضوع بار دیگر مورد بررسی قرار گیرد.

وی همچنین از پیگیری‌های انجام‌شده از طریق نمایندگان مجلس، استانداری‌ها، ادارات کل راه و شهرسازی و سازمان‌های نظام مهندسی استان‌ها خبر داد و گفت: این حمایت‌ها نشان می‌دهد دغدغه داوطلبان، مطالبه‌ای قابل درک و مبتنی بر شرایط واقعی است.

داوطلبان معماری؛ پاسخنامه تشریحی منتشر شود

پوریا بابازاده، یکی دیگر از داوطلبان رشته معماری، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با انتقاد از نحوه رسیدگی به اعتراض‌ها گفت: برخی سوالات آزمون با منابع اعلام‌شده مطابقت نداشت و حتی سؤالی مطرح شده بود که اساساً در منابع معرفی‌شده وجود نداشت.

وی افزود: با توجه به شرایط خاص کشور و مشکلات اقتصادی، آمادگی دوباره برای شرکت در آزمون بعدی برای بسیاری از داوطلبان آسان نیست و به همین دلیل انتظار دارند اعتراض‌ها با دقت بیشتری بررسی شود.

بابازاده ادامه داد: در رشته معماری اجرا چند سوال دارای ایراد تشخیص داده شد اما در نهایت تنها یک سوال حذف شد و درباره سایر اعتراض‌ها نیز توضیح روشنی ارائه نشد.

وی انتشار پاسخنامه تشریحی را ضروری دانست و گفت: اگر مسئولان معتقدند سوالات صحیح بوده است، باید پاسخ مستدل و علمی آن را منتشر کنند تا ابهامات موجود برطرف شود.

مطالبه مشترک رشته‌های مختلف

این داوطلب خاطرنشان کرد: اعتراض‌ها تنها به رشته معماری محدود نیست و داوطلبان رشته‌های عمران، برق، مکانیک، نقشه‌برداری و سایر گرایش‌ها نیز نسبت به برخی سئوالات و نحوه رسیدگی به اعتراض‌ها انتقاد دارند.

بابازاده درباره قبولی مشروط نیز گفت: در سال‌های گذشته، به‌ویژه در دوران کرونا، برای داوطلبانی که نمرات ۴۸ و ۴۹ کسب کرده بودند، قبولی مشروط اعمال شد و اکنون نیز با توجه به شرایط متفاوت امسال، انتظار می‌رود این موضوع دوباره بررسی شود.

وی تأکید کرد: کسب نمره ۴۸ یا ۴۹ به معنای نداشتن صلاحیت علمی نیست و این افراد تنها با اختلاف اندکی از حد نصاب قبولی بازمانده‌اند.

داوطلبان: نتیجه بررسی اعتراض‌ها به‌صورت شفاف اعلام شود

جواد حلاجیان، یکی دیگر از داوطلبان آزمون ورود به حرفه مهندسان، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به روند پیگیری اعتراض‌ها گفت: مطالبه اصلی شرکت‌کنندگان، بررسی دقیق سوالات دارای ابهام، ارائه پاسخ مستدل درباره اعتراض‌ها و در صورت احراز ایراد، حذف سوالات مشکل‌دار و اجرای عدالت آموزشی است.

وی افزود: پس از برگزاری آزمون، گروهی از داوطلبان نسبت به تعدادی از سوال که به اعتقاد آنان دارای ابهام، ایراد یا بیش از یک پاسخ صحیح بود، اعتراض کردند و در همین راستا سه تجمع اعتراضی، از جمله آخرین تجمع در ۳۱ خردادماه، برگزار شد تا مسئولان به صورت شفاف نتیجه بررسی‌ها را اعلام کنند.

حلاجیان اظهار کرد: انتظار داوطلبان این است که اگر مسئولان معتقدند سوال های صحیح بوده‌اند، دلایل فنی و مستند آن را منتشر کنند و اگر اشکالی وجود داشته، آن را بپذیرند؛ اما تاکنون پاسخ روشنی به داوطلبان ارائه نشده است.

مستندات کارشناسی به مسئولان ارائه شد

این داوطلب ادامه داد: برای آنکه اعتراض‌ها صرفاً بر مبنای دیدگاه شخصی نباشد، سوالات مورد اعتراض در اختیار تعدادی از استادان دارای پایه و صلاحیت حرفه‌ای قرار گرفت؛ استادانی که خود از سوی دفتر مقررات ملی ساختمان دارای صلاحیت هستند.

وی افزود: این استادان پس از بررسی، نظرات کارشناسی خود را همراه با استدلال‌های فنی و امضا در اختیار داوطلبان قرار دادند و تمامی این مستندات نیز به مسئولان مربوطه ارائه شد.

حلاجیان گفت: در مرحله نخست اعلام شد هیچ‌یک از سوالات دارای ایراد نیست، اما پس از برگزاری نشست با مسئولان دفتر مقررات ملی ساختمان، مقرر شد سئوالات بار دیگر بررسی شوند و در صورت احراز اشکال، از آزمون حذف شوند.

به گفته وی، پس از این بررسی‌ها تنها یک سئوال در هر صلاحیت حذف شد، در حالی که به اعتقاد داوطلبان و برخی کارشناسان، هنوز تعدادی از سوالات دارای ابهام باقی مانده است.

انتظار برای اعلام نتیجه صورتجلسه

حلاجیان با اشاره به آخرین نشست برگزارشده میان نمایندگان داوطلبان و مسئولان گفت: در جلسه برگزارشده پس از تجمع ۳۱ خرداد، تمامی سوالات مورد اعتراض به صورت موردی بررسی و صورتجلسه شد و مسئولان اعلام کردند در صورت احراز ایراد، سؤالات حذف خواهند شد.

وی افزود: در همان جلسه از مسئولان درخواست کردیم نتیجه بررسی‌ها به نمایندگان داوطلبان اعلام شود، اما پاسخ داده شد که به دلیل محرمانه بودن فرآیند بررسی و حفظ هویت کارشناسان، امکان انتشار جزئیات وجود ندارد.

به گفته وی، با گذشت زمان، حتی نتیجه نهایی همان صورتجلسه نیز به داوطلبان اعلام نشده و همین موضوع موجب تداوم ابهام‌ها شده است.

وی افزود: هرچند در دفترچه آزمون امسال اعلام شده بود که قبولی مشروط وجود ندارد، اما شرایط کشور پس از انتشار دفترچه تغییر کرده و رخدادهای اخیر، از جمله شرایط خاص اجتماعی و اقتصادی، وضعیت متفاوتی را برای داوطلبان ایجاد کرده است.

حلاجیان یادآور شد: تجربه اجرای قبولی مشروط در سال‌های گذشته، به‌ویژه در دوران شیوع کرونا، نشان داد که در شرایط ویژه می‌توان با در نظر گرفتن سازوکارهای قانونی، درباره این موضوع تصمیم‌گیری کرد.

مطالبه‌ای برای عدالت و شفافیت

آنچه از مجموع اظهارات ده‌ها داوطلب رشته‌های برق، عمران، معماری، مکانیک، نقشه‌برداری و سایر گرایش‌ها برمی‌آید، این است که آنان خواسته‌ای خارج از چارچوب قانون یا ضوابط حرفه‌ای مطرح نمی‌کنند.

به گفته این داوطلبان، درخواست اصلی آنان شنیده شدن مطالبات، پاسخگویی شفاف، رسیدگی یکسان به اعتراض‌های تمامی رشته‌ها، انتشار پاسخنامه تشریحی، بازنگری در سؤالات دارای ابهام و بررسی امکان اعمال قبولی مشروط برای داوطلبان واجد شرایط است.

شرکت‌کنندگان در این آزمون ضمن قدردانی از تلاش‌های وزارت راه و شهرسازی، دفتر مقررات ملی ساختمان و عوامل برگزارکننده آزمون، از مسئولان ذی‌ربط، به‌ویژه وزیر راه و شهرسازی، خواسته‌اند با نگاهی مبتنی بر عدالت آموزشی و رعایت حقوق جامعه مهندسی، زمینه بررسی دوباره اعتراض‌ها و شفاف‌سازی فرآیند رسیدگی را فراهم کنند.

به باور آنان، اتخاذ تصمیمی شفاف و کارشناسانه، افزون بر رفع دغدغه‌های بخش قابل توجهی از داوطلبان، می‌تواند به تقویت اعتماد جامعه مهندسی نسبت به فرآیندهای ارزیابی حرفه‌ای و افزایش سرمایه اجتماعی در این حوزه منجر شود.